✦ Od dźwięku do wirtualnej rzeczywistości, czyli nasze wizyty w Domu Dziecka w Skopaniu

11 minut temu
5 minut(y) czytania

Jak budować kontakt z dzieckiem poprzez relację, ciało, muzykę i nowe technologie

Dom Dziecka Skopanie

W pracy z dziećmi bardzo często zanim pojawi się rozmowa, musi pojawić się zaufanie.

Dziecko potrzebuje najpierw poczuć, że przestrzeń jest bezpieczna. Że nie musi od razu odpowiadać na pytania, nazywać emocji ani zachowywać się w określony sposób. Może być ciekawe, ostrożne, ruchliwe, milczące, podekscytowane. Może najpierw doświadczyć, a dopiero później zacząć opowiadać.

Podczas spotkania z dziećmi w Domu Dziecka w Skopaniu połączyliśmy dwa pozornie bardzo odległe światy:

rezonujący dźwięk RAV Vast Drum i immersyjną technologię wirtualnej rzeczywistości VR.

I właśnie to spotkanie tradycyjnego doświadczenia dźwięku z nowoczesną technologią kolejny raz pokazało mi coś fundamentalnego:

dziecko nie doświadcza świata wyłącznie poprzez słowa.

Doświadcza go poprzez:

◦ ruch,

◦ dźwięk,

◦ obraz,

◦ ciało,

◦ dotyk i sensorykę,

◦ ciekawość,

◦ eksperymentowanie,

◦ zabawę,◦ relację.

Dlatego także współczesna pomoc psychologiczna i psychotraumatologiczna powinna potrafić wychodzić poza samą rozmowę.

✦ Najpierw dźwięk. „To ja go zrobiłem.”

Jednym z narzędzi, które wykorzystuję w pracy z dziećmi, jest RAV Vast Drum — instrument o głębokim, rezonującym brzmieniu, na którym można grać intuicyjnie, bez znajomości nut czy wcześniejszej nauki techniki.

Ta intuicyjność ma ogromne znaczenie.

Najpierw dziecko patrzy.

Słucha.

Podchodzi.

Pyta:

„Mogę dotknąć?”

Pojawia się pierwsze uderzenie dłonią. Potem kolejne.

Dziecko odkrywa, że różne miejsca instrumentu dają inne dźwięki. Sprawdza, co wydarzy się, kiedy uderzy mocniej, delikatniej, szybciej albo powtórzy określoną sekwencję.

I wtedy często pojawia się bardzo ważne doświadczenie:

„To ja zrobiłem ten dźwięk.”

To ono tworzy.

To ono wybiera.

To ono inicjuje ruch i natychmiast słyszy jego efekt.

Z perspektywy psychotraumatologicznej takie doświadczenia mogą wspierać poczucie sprawczości, przewidywalności, kontaktu z ciałem i bezpieczeństwa.

Nie chodzi o naukę gry na instrumencie.

Chodzi o stworzenie przestrzeni, w której można odkrywać bez oceny.

✦ Dziecko w spektrum autyzmu – bez przymusu, we własnym tempie

W kontakcie z dziećmi w spektrum autyzmu szczególnie ważne jest dla mnie jedno:

nie zaczynam od polecenia: „zrób to tak”.

Pokazuję możliwości.

Jeden dźwięk.

Drugi.

Rytm.

Rezonans.

A później oddaję przestrzeń dziecku.

Czasami pojawia się ostrożność. Innym razem natychmiastowa fascynacja.

Dziecko powtarza ulubiony ton, tworzy własną sekwencję, wraca do określonego brzmienia albo po prostu bada instrument w swoim tempie.

To pozwala mi obserwować nie tylko samą aktywność, ale również sposób eksplorowania, tolerancję bodźców, potrzebę przewidywalności, tempo wchodzenia w relację oraz sposoby samoregulacji.

✦ ADHD – koncentracja, której nie trzeba wymuszać

U dzieci z ADHD dynamika bywa zupełnie inna.

Dziecko, które przed chwilą było w ciągłym ruchu i przenosiło uwagę pomiędzy wieloma bodźcami, potrafi zatrzymać się przy instrumencie.

Nie dlatego, że słyszy:

„Skoncentruj się.”

Ale dlatego, że chce odkryć:

„Co się stanie, jeśli zrobię to jeszcze raz?”

Trzeba zapamiętać miejsce dźwięku.

Spróbować go powtórzyć.

Połączyć dwa tony.

Stworzyć rytm.

Ręce pracują. Słuch pracuje. Wzrok pracuje. Ciało odbiera rezonans.

Koncentracja pojawia się jako konsekwencja zainteresowania, a nie zewnętrznego przymusu.

A kiedy dziecko stworzy własną krótką sekwencję, przychodzi radość:

„Słyszała Pani? To ja!”

I ta satysfakcja ma ogromną wartość.

✦ A później… VR

Drugim doświadczeniem, które wzbudziło ogromne zainteresowanie dzieci w Skopaniu, była wirtualna rzeczywistość.

Ekscytacja pojawiała się często jeszcze przed założeniem gogli.

Były pytania.

Śmiech.

Zaskoczenie.

Ruch.

Próby zajrzenia „jeszcze dalej”.

A po zakończeniu doświadczenia bardzo często padało:

„Mogę jeszcze raz?”

Dzieci w wieku około 6–18 lat były niezwykle mobilną i dynamiczną grupą.

Rozglądały się, obracały głowę, reagowały całym ciałem i eksplorowały przestrzeń z naturalną dziecięcą ciekawością.

I właśnie tu VR pokazuje swoją szczególną cechę.

Po założeniu gogli użytkownik nie tylko ogląda ekran.

Znajduje się wewnątrz doświadczenia.

Środowisko 360°, obraz, dźwięk i ruch tworzą doświadczenie immersyjne, które silnie angażuje uwagę.

W odpowiednio zaplanowanej pracy VR może wspierać m.in.:

◦ relaksację i obniżanie napięcia psychofizycznego,

◦ kierowanie i utrzymywanie uwagi,

◦ trening oddechowy i mindfulness,

◦ świadomość ciała,

◦ pracę z pobudzeniem autonomicznego układu nerwowego,

◦ regulację psychofizyczną,

◦ rehabilitację psychiczną i poznawczą,

◦ pracę ze stresem, lękiem i przeciążeniem,

◦ rozwijanie ciekawości, motywacji i zaangażowania.

W Instytucie Świadomości wykorzystujemy technologie VR TierOne oraz VR TierOne GO jako element szerszej pracy terapeutycznej, regulacyjnej, relaksacyjnej i rehabilitacyjnej.

✦ Technologia nie zastępuje relacji

To dla mnie najważniejsza zasada.

Ani instrument, ani gogle VR nie są terapią same w sobie.

Są narzędziami.

Ich wartość zależy od tego, kto, w jaki sposób, w jakim celu i z jakim Pacjentem ich używa.

Technologia nie zastępuje terapeuty.

Dźwięk nie zastępuje relacji.

Ale obydwa mogą stworzyć drogę do kontaktu tam, gdzie klasyczna rozmowa nie jest jeszcze dostępna albo nie jest najlepszym pierwszym krokiem.

Czasem pierwszym mostem jest pojedynczy dźwięk.

Czasem wspólne siedzenie przy instrumencie.

Czasem obraz lasu oglądany w VR.

Czasem pytanie:

„A mogę spróbować jeszcze raz?”

A dopiero później pojawia się rozmowa.

✦ Psychotraumatologia potrzebuje wielu języków

Trauma nie zapisuje się wyłącznie w opowieści człowieka.

Dotyczy również ciała, pobudzenia, reakcji autonomicznego układu nerwowego, uwagi, sposobu odbierania bodźców, poczucia bezpieczeństwa i relacji.

Dlatego szczególnie bliska jest mi praca interdyscyplinarna, łącząca:

psychotraumatologię + relację + ciało + dźwięk + oddech + ruch + psychosomatykę + nowoczesne technologie.

Nie każde dziecko potrzebuje tej samej drogi.

Jedno zacznie od rozmowy.

Drugie od rytmu.

Trzecie od ruchu.

Czwarte od wirtualnej przestrzeni.

Naszym zadaniem nie jest zmuszać dziecko do wejścia w nasz sposób komunikowania się.

Naszym zadaniem jest znaleźć taką drogę, na której naprawdę możemy się spotkać.

Spotkanie z dziećmi w Domu Dziecka w Skopaniu było dla mnie kolejnym pięknym przypomnieniem, że przyszłość pomocy psychologicznej nie będzie polegała na wyborze: człowiek albo technologia.

Będzie polegała na mądrym łączeniu narzędzi wokół człowieka.

✦ Terapia VR w Instytucie Świadomości

W naszym Centrum Zdrowia Psychicznego, Mediacji, Psychosomatyki i Terapii Wirtualnych VR w Warszawie prowadzimy sesje wykorzystujące technologie VR w procesach indywidualnie dostosowanych do potrzeb Pacjenta.

Instytut Świadomościul. Wileńska 13/41Warszawa

✦ Szczegóły Terapii VR:

https://www.instytutswiadomosci.online/terapiavr

✦ Kontakt

:naukaiswiadomosc@gmail.com+48 660 519 565

✦ Chcesz wykorzystywać VR zawodowo?

W Instytucie Świadomości prowadzę również:

Autorskie Certyfikowane Szkolenie Terapeuta VR

Terapia w Wirtualnej Rzeczywistości

Program obejmuje 21 modułów szkoleniowych i przygotowuje do profesjonalnej pracy z wykorzystaniem VR TierOne oraz VR TierOne GO.

Uczestnicy uczą się m.in. kwalifikacji Pacjenta, wskazań i przeciwwskazań, bezpieczeństwa, regulacji psychofizycznej, psychotraumatologii, psychosomatyki, rehabilitacji oraz praktycznego prowadzenia sesji VR.

Szkolenie kończy się egzaminem teoretycznym, praktycznym i certyfikacją Terapeuty VR.

✦ Szczegóły szkolenia:

https://www.instytutswiadomosci.online/certyfikacjaterapeutavr